Koszty postępowania rozwodowego

  1. Opłata sądowa

W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na opłatę sądową, która w sprawie o rozwód wynosi 600 zł. Należy ją uiścić wraz z wnoszonym powództwem, czyli na samym początku postępowania. Opłatę z góry uiszcza powód/powódka. Nie ma tutaj znaczenia, czy żądanie rozwodu jest z orzeczeniem winy, czy bez orzekania o winie. Na końcu postępowania, najczęściej w wyroku rozwodowym, sąd określa kto i w jakiej części ponosi koszty sądowe. Jeśli sąd nie orzekał o winie w rozkładzie pożycia małżeńskiego, to zwróci powodowi/powódce połowę uiszczonej opłaty tj. 300 zł, natomiast od strony pozwanej zasądzi zwrot 150 zł. Podsumowując, w sprawie o rozwód bez orzekania o winie koszt opłaty sądowej dla każdej ze stron to 150 zł, jednak ustala się to na końcu postępowania.

W przypadku, kiedy sąd orzeka o winie w rozkładzie pożycia małżeńskiego, to koszty sądowe ponosi strona postępowania, która przegrała sprawę, czyli sąd orzekł jej winę w rozkładzie pożycia małżeńskiego. I tak, jeśli powód/powódka został/a uznany/a winnym/ą to nikt nie zwraca już żadnej części opłaty 600 zł, która została uiszczona w chwili wniesienia powództwa. Natomiast, jeśli winę ponosi strona pozwana, to jest ona obowiązana zwrócić na rzecz strony powodowej całą opłatę sądową, tj. 600 zł,

Jeśli natomiast obie strony zostały uznane winnymi rozkładu pożycia małżeńskiego, to sąd zasądzi od strony pozwanej na rzecz strony powodowej zwrot połowy opłaty tj. 300 zł, bowiem w takim wypadku strony po połowie będą ponosić koszty sądowe.

2. Inne koszty sądowe

Oprócz opłaty sądowej, w której mowa powyżej, w sprawie o rozwód mogą pojawić się również inne koszty, do których można zaliczyć:

  • opłata za pracę biegłych sporządzających opinię sądową, w przypadku sprawy rozwodowej, w której strony mają małoletnie dzieci stron, będzie to opinia biegłych z Opiniodawczego Zespołu Sądowych Specjalistów,
  • koszty stawiennictwa świadków, o ile złożą wnioski o zwrot takich kosztów i sąd im je przyzna,
  • koszty mediacji, jeśli była prowadzona,
  • inne koszty, które mogą powstać w związku z przeprowadzeniem jakiegoś dowodu.

Koszty wymienione powyżej ponoszone się zgodnie z zasadą, że przegrywający ponosi koszty procesu. Jeśli sąd orzeka o winie w rozkładzie pożycia małżeńskiego obu stron, to koszty zostaną rozdzielone po połowie.

3. Wynagrodzenie pełnomocnika

Jeśli strona korzysta z pomocy pełnomocnika profesjonalnego, czyli adwokata lub radcy prawnego, to koszt jego wynagrodzenia ustalany jest w odrębnej umowie między klientem a prawnikiem.

Koszt profesjonalnego pełnomocnika może być jednak zasądzony w orzeczeniu kończącym sprawę od strony, która proces o rozwód przegrała, czyli w sytuacji kiedy orzeczono jej wyłączną winę w rozwodzie. Wtedy strona winna rozwodu musi zwrócić na rzecz byłego małżonka koszty poniesione przez niego jako wynagrodzenie adwokata.

4. Zwolnienie od kosztów sprawie o rozwód

Jak w każdej sprawie cywilnej, strona, której nie stać na ponoszenia kosztów sądowych oraz na adwokata z wyboru, może do sądu złożyć odpowiedni wniosek. Do wniosku należy dołączyć oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania. Od negatywnego orzeczenia sądu w tej kwestii służy zażalenie. Strona zwolniona od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych nie ponosi tych kosztów. Jednak w razie przegrania przez nią sprawy, nie zwalnia jej nic od obowiązku zwrotu kosztów pełnomocnika strony wygrywającej proces.