Podział majątku małżeńskiego

Majątek małżeński można podzielić, jeśli trwa małżeństwo i zawarto umowę majątkową o rozdzielności majątkowej, uzyskano orzeczenie sądu o przymusowym ustroju rozdzielności majątkowej (patrz link jak ustanowić ustrój rozdzielności majątkowej), ogłoszono upadłość jednego z małżonków, uzyskano orzeczenie sądu o separacji.

Majątek małżeński można także podzielić, co zdarza się najczęściej, w przypadku, kiedy małżeństwo przestało istnieć, bowiem uzyskano orzeczenie sądu o rozwodzie.

W każdym z wymienionych wyżej przypadków, podział majątku można przeprowadzić w drodze postępowania sądowego lub w drodze umowy małżonków. W tym artykule zajmę się jedynie tą pierwszą opcją. Zaznaczę tylko, że umowa o podział majątku musi być sporządzono w formie aktu notarialnego, jeśli w skład dzielonego majątku wchodzi nieruchomość (np. dom, działka gruntu, mieszkanie, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu).

Jeśli natomiast chodzi o sądowy podział majątku to również możliwe są jego dwie opcje: na zgodny wniosek stron oraz w drodze „spornej” obu byłych małżonków, kiedy ich żądania się różnią.

W pierwszym przypadku, małżonkowie składają do sądu rejonowego wniosek o podział majątku, do którego załączają podpisany przez nich oboje porozumienie o tym co wchodzi w skład ich majątku oraz jak ten majątek ma być przez sąd podzielony. Sąd weźmie pod uwagę porozumienie małżonków, jeśli nie jest ono sprzeczne z ustawą, zasadami współżycia społecznego lub nie zmierza do obejścia prawa. Postępowanie w tym przypadku wymaga jedynie zgormadzenia odpowiednich dokumentów (np. Wypisu z księgi wieczystej, jeśli w skład majątku wchodzi nieruchomość) i może skończyć się na jednym posiedzeniu sądu. Jest także mnie kosztowne, bowiem wniosek o podział majątku dorobkowego podlega opłacie sądowej w wysokości 300 zł.

Jeśli natomiast małżonkowie nie dojdą do porozumienia w kwestii podziału majątku, jego wartości czy składników, to postępowanie sądowe zakończy się orzeczeniem sądu w tej kwestii, które będzie brało pod uwagę wnioski stron ale przede wszystim zebrany w sprawie materiał dowodowy.

Postępowanie sądowe o podział majątku należy zawsze do właściowości rzeczowej sądu rejonowego, bez względu na to jaka jest wartość majątku. Właściwy miejscowo jest sąd rejonowy, w którego okręgu małżonkowie mieli ostatnie wspólne miesce zamieszkania.

Opłata od wniosku wynosi 1000 zł. Do wniosku należy dołączyć dokumentu, z których wynika własność danego składnika majątku, jego przynależność do majątku dorobkowego oraz wartość. W razie braku wiedzy na temat wartości danego składnika majątku (np. mieszkania, domu czy działki) lub brak w tym zakresie zgody małżonków, w sprawie będzie powołany biegły rzeczoznawca, który ustali wartość takiej rzeczy. Postępowanie o podział majątku toczy się w trybie nieprocesowym. Wynikiem postępowania jest postanowienie sądu, które ustala skład majątku, jego wartość oraz sposób podziału. Niekiedy postępowanie to toczy się latami. Jeśli skład majątku jest zróżnicowany, małżonkowie są wspólnikami spółek prawa handlowego, są przedsiębiorcami, mają majątek odrębny itp. To w postępowaniu o podział majątku polecam skorzystać z pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Sprawy te są skomplikowane i zawiłe, a skutki bardzo wymierne dla każdego z małżonków.

Na zakończenie dodam tylko, że sąd dzieli majątek małżonków na pół. Nawet wtedy, kiedy tylko jeden z małżonków pracował, czy tylko jeden z małżonków osiągał dochód w rodzinie. Ustalenie nierównych udziałów jest możliwe, jednak jedynie w bardzo szczególnych przypadkach.